Februari 2026

Het is voor mij niet gewoon om over mijn blindheid te schrijven in termen van verlies. Kun je iets wat je als kind (zo’n kleine 60 jaar geleden) kwijtraakte, nog voelen als verlies? Ik heb vaak gezegd – en gemeend – dat blind-zijn bij mij hoort zoals mijn kleine voeten,  mijn buikje of mijn haren met kruinen erin.

Door mijn werk bij Visio ben ik me de laatste jaren bewuster geworden van theorieën over “Levend Verlies” en de zogeheten “Slinger van Verlies”. Je denkt dan al snel aan mensen die op latere leeftijd slechtziend of blind worden. Maar hoe is dat voor mij, in een nieuwe levensfase? Namelijk de fase mét hoorapparaten, waar ik hier al eens eerder over schreef.

Vanaf begin oktober ben ik met hoortoestellen aan het experimenteren. En in het begin zei ik steeds: aan het worstelen. Nu ben ik aardig gewend en denk ik mijn weg erin en ermee te kunnen vinden. Als ik dan met mensen sprak over mijn worsteling, kreeg ik goedbedoelde tips en ervaringen – uit eerste of tweede hand. Maar die kwamen wel van mensen die kunnen zien. Zij gebruiken de hoortoestellen vooral voor het verstaan van het gesproken woord. Voor mij ook een belangrijke aanleiding om mijn gehoor te laten onderzoeken. Maar mijn gehoor is voor mij nog zó veel meer: het geeft mij informatie over de omgeving. Daarom wil ik ook zo min mogelijk rechtstreekse geluiden op mijn hoortoestel. Bijv. het overgaan van een telefoon: ik wil horen wáár die telefoon is! Of luisteren naar muziek. Ik wil de muziek niet op mijn hoortoestellen, maar horen waar die vandaan komt! Dat helpt me bij mijn oriëntatie in de ruimte. Mijn worsteling had vooral te maken met het horen van mijn omgeving, buiten op straat: afstanden inschatten, richting horen, objecten waarnemen door echo’s. En die waarneming is voor veel ziende mensen toch van ondergeschikt belang.

En toen merkte ik dat ik me er best aan ergerde dat mensen met hun goedbedoelde tips er niet bij nadachten hoe belangrijk het gehoor is voor mijn waarneming van de omgeving. Dat is voor mij een bewijs dat ik nu weer in een fase kom, met dat wennen aan hoorapparaten, dat ik ook sterker geconfronteerd word met het verloren zicht. Dit past helemaal in de theorie van “Levend Verlies”, wat mensen met een handicap ervaren.

Dus ja, toegegeven, soms ligt het toch nog wel gevoelig!